Jullie werken zorgvuldig aan beleid. En toch loopt het niet goed.

Met een beleidsopstelling wordt in één ochtend duidelijk waar beleid knelt en waar ruimte ontstaat voor een andere koers.We zetten de betrokken mensen, het beleid en de hele context letterlijk in de ruimte. Dan zie je wat aan de vergadertafel verborgen blijft.

Waar wringt jouw beleidsvraag?

01 · Missie en visie

Een richting die meer is dan een optelsom

Iedereen bracht iets in, maar niet iedereen herkent zich in de koers.

Lees meer

02 · Inspraak en participatie

Wat leeft er in de zaal, naast wat er gezegd wordt?

Niet alleen horen wie spreekt, maar zien wat de aanwezigen herkennen.

Lees meer

03 · Cross-sectorale samenwerking

Eén vraagstuk, verschillende sectoren

Voor mensen hangt wonen, zorg en werk samen. Voor organisaties vaak niet.

Lees meer

04 · Beleidskompas

De vragen van het Kompas, de onderstroom erachter

Op papier staan de vijf vragen netjes. Wat er onder leeft, zet je in de ruimte.

Lees meer

05 · Omgevingswet

Participatie die verder reikt dan de inspraak

De wet vraagt om betrokkenheid én samenhang. Een opstelling maakt beide voelbaar.

Lees meer

06 · Uitvoeringstoets

Wat vraagt het beleid van de uitvoering?

De belasting, de positie en de menselijke maat van de uitvoerder, voelbaar gemaakt.

Lees meer

Alles tegelijk in de ruimte. En zelf ervaren.

In een gesprek bekijk je beleid, mensen en context één voor één. In een opstelling staan ze tegelijk in de ruimte. Je ziet wie naar wie kijkt, waar afstand ontstaat en wie ontbreekt, en je staat zelf op de plek van een uitvoerder, burger of bestuurder.

Een beleidsopstelling is een representatie van een beleidsvraagstuk in de ruimte. Deelnemers zetten elementen van het beleid neer: de betrokken partijen, het beleidsdoel, de regels en kaders, het budget en de visie. Zo wordt zichtbaar en voelbaar hoe die zich tot elkaar verhouden, waar het schuurt en waar de ruimte zit voor oplossingen, nieuwe ontwikkelingen of een nieuwe koers.

  1. 1

    Onderzoek

    Intake, de vraag scherp, en dan in de ruimte kijken wat er feitelijk gebeurt.

  2. 2

    Inzicht

    Wat betekenen die bewegingen voor jouw dossier, vanuit elk perspectief?

  3. 3

    Advies

    Kort na de opstelling een helder advies, zodat jullie weer verder kunnen.

Lees hoe een beleidsopstelling in de ruimte werkt: van innerlijk beeld naar nieuw perspectief →

Wat je terugkrijgt

Geen maandenlang traject. Eén ochtend in de ruimte, en daarna een advies waarmee het werk verder kan.

Snel
Partijen, belangen en kaders staan in één ochtend in de ruimte. Daarna kan het dossier verder.
Draagvlak
Iedereen heeft hetzelfde meegemaakt. Wat je zelf hebt ervaren, verdedig je anders.
Vanuit elkaar
Je staat letterlijk op andermans plek en kijkt van daaruit. Je lijf communiceert mee, naast je hoofd.
Gelijkwaardig
Je reageert op wat anderen inbrengen en communiceert ook zonder iets te zeggen. Iedere stem en elke beweging telt.

Het is een energieke ochtend, geen vergadering.
"Wat was het leuk."

Uit de praktijk

Deelnemers staan in de ruimte tijdens een opstelling

De transitie van het landelijk gebied

"Voor wie doen we dit eigenlijk?" Een deelnemer nam de plek van een kind in. Even was er rust.

Het advies: maak in beleidsstukken expliciet wat een besluit betekent voor toekomstige generaties. De aanwezige ambtenaren zegden toe dit op te nemen.

Symposium 'Boven het Maaiveld', met toestemming van de opdrachtgever.

Deelnemers staan in een kring tijdens een opstelling bij een woningcorporatie

Visievorming maatschappelijk ondernemen

De woningcorporatie doet heel veel, maar het is niet altijd duidelijk waar de grenzen van de taken en verantwoordelijkheden liggen.

Bijeenkomst bij een woningcorporatie.

Een onderzoeker en een opsteller

Laura Kok

Laura Kok

Onderzoeker en beleidsadviseur

Werkte bij de Adviesraad Migratie, het ministerie van JenV en UNHCR. Zij schrijft het advies: wat zichtbaar werd, krijgt een vervolg in het beleidswerk.

grondvraag.nl
Erik Kuperus

Erik Kuperus

Organisatieopsteller en improvisatiecabaretier

Kijkt eerst wat er gebeurt, dan pas waarom. Begeleidt de opstelling: precies waarnemen, ruimte voor elk perspectief, en met humor waar het kan.

ergensvoorstaan.nl

Veelgestelde vragen

Wat is een beleidsopstelling?

Een beleidsopstelling is een organisatieopstelling voor beleidsvraagstukken: een vorm van systemisch werken waarin je de onderdelen van een dossier (het beleid, de mensen, de context) letterlijk in de ruimte zet. Zo zie je in één oogopslag hoe ze zich tot elkaar verhouden en waar spanning of afstand ontstaat.

Wat is het verschil met een organisatieopstelling?

De werkwijze is dezelfde als bij een organisatieopstelling. Het verschil zit in het onderwerp: geen team of bedrijf, maar een publiek vraagstuk. Denk aan beleidsontwikkeling, inspraak en participatie, of samenwerking tussen sectoren en overheden.

Wanneer zet je een beleidsopstelling in?

Tijdens het ontwikkelen van beleid, of wanneer een dossier vastloopt en anders uitpakt dan bedoeld. Bijvoorbeeld bij een visie die niemand echt draagt, een inspraakproces dat blijft hangen in herhaling, of een samenwerking die op papier klopt maar in de praktijk schuurt.

Wat levert het op?

Inzicht in wat er in de ruimte zichtbaar werd, en een advies voor de volgende stap. Kort na de opstelling ontvangen jullie dat advies, zodat het dossier weer verder kan. Het bestuur of de opdrachtgever blijft verantwoordelijk voor de afweging.

Wanneer is een beleidsopstelling niet zinvol?

Als het antwoord al vastligt en er alleen nog draagvlak gezocht wordt, of als het probleem vooral technisch of juridisch is. Een opstelling vervangt ook geen onderzoek naar cijfers of feiten. In de intake kijken we samen of het past.

Is een opstelling niet subjectief?

Wat iemand ervaart is een uitgangspunt, geen oordeel: diegene bepaalt zelf wat een plek voor hem of haar betekent. Deelnemers doen dat onafhankelijk van elkaar, en juist de overeenkomsten en tegenstrijdigheden worden bespreekbaar. Stukken en feiten blijven gewoon meetellen. De opstelling voegt er een manier van kijken aan toe.

Wat voelt er niet goed aan jullie beleid?

Stuur je vraag in een paar zinnen. We kijken eerlijk of een opstelling past. Soms vraagt een dossier gewoon om een besluit.